EOB Dinamik Giriş ve Çıkış Dirençleri

Dinamik giriş ve çıkış direnci de, statik giriş ve çıkış direnci gibi, ölçme ve karakteristik eğrilerinden yararlanılma yöntemi ile hesaplanır.

Esasında giriş ve çıkış dirençleri sabit olmayıp devre gerilimine ve geçen akıma göre değişmektedir.

Şekil 6.24(b) 'de R_g giriş direncinin I_B akımına göre değişimi verilmiştir.

Kollektör - Emiter arasındaki R_CE (R_Ç) çıktş direnci de giriş direncine benzer bir değişim gösterir. Kollektör akımı arttıkça çıkış direnci küçülür.

Kollektör akımın maksimum olduğu doyma halinde pratik olarak R_CE=0 olarak kabul edilir.

EOB Dinamik Akım Kazancı

Dinamik akım kazancı şu iki yöntem ile hesaplanır:

1- Ölçme yöntemi ile hesap:

Şekil 6.22'deki giriş ve çıkıştaki ampermetrelerden okunacak akımlar efektif değerlerdir.

Buna göre akım kazancı:

K_i = β =I_Cef / I_Bef bağıntısından bulunur.

2- Karakteristik eğrilerinden yararlanma yöntemi ile hesap:

I_B ve I_C tam sinüzoidal ise:

β = I_Cef / I_Bef = 0,707.I_Cm / 0,707.I_Bm = I_Cm / I_Bm 'dir.

Akımların tam sinüzoidalolmaması halinde I_Cmo ortalama genliği alınır.
Icmo şöyle hesaplanmaktadır:

I_Cmo = 1/2.(I_Cmak - I_Cmin)

EOB Dinamik Gerilim Kazancı

Üç yöntemle hesaplanabilmektedir:

1. Ölçme yöntemi ile hesap:

Şekil 6.22'de görüldüğü gibi AC ölçü aletiyle, Kollektör ve Beyz 'den toprağa karşı V_Cef ve V_Bef gerilimlerinin okunması yoluyla hesaplama yapılır.

K_V = V_Cef / V_Bef 'dir.

Şekil 6.22 'ye dikkat edilirse:
AC'de V_BB ve V_CC kısa devre olarak düşünülür.
Bu durumda: V_bef = V_R1ef = V_BEef ve V_Cef = V_R2ef = V_CEef 'dir.
Giriş ve çıkıştaki voltmetrelerden okunan V_Bef ve V_Cef değerleri yukarıdaki formülde yerlerine konarak gerekli hesaplamalar yapılır.

2- Karakteristik eğrilerinden yararlanma yöntemi ile hesap:

Giriş ve çıkış gerilimlerinin tam sinüzoidal olması halinde:

K_V = V_Cef / V_Bef = V_Cm / V_Bm 'dir.

Tam sinüzoidal olmama halinde ortalama değerler kullanılır.

Örnek:

Kollektör gerilimi:

Şekil 6.23'te görüldüğü gibi vc kollektör işaret gerilimi tam sinüzoidal değildir.
Bu durumda gerilim genliğinin ortalamasını bulmak gerekecektir;

V_Cmo = 1/2 . (V_Cmak - V_Cmin)

Karakteristik eğrisinden okunan değerler yerine konulursa;

V_Cmo = 1 / 2 ( 38 - 0) = 19 V olarak bulunur.

Beyz gerilimi:

V_Bm genliğini bulabilmek için Şekil 6.24 'teki, (V_B,I_B) giriş karakteristik eğrisinden yararlanılacaktır. "V_B, I_B" eğrisi, doğrusal olmadığmdan V_Bmo hesaplanır.
Şekil 6.23 'te I_B akımının 0 ile 300 µA arasında değiştiği görülmektedir
Bunu sağlayan V_B gerilimindekı değişim ise Şekil 6.24 'te görüldüğü gibi. V_Bmin = 0,2V , V_Bmak = 0.6V olmaktadır.

3- Verilmiş olan devredeki değerlerden yararlanma yöntemi ile hesap:

Girişteki devrenin direnci ve yük direnci ile β akım kazancından yararlanılarak hesaplama yapılır.

Örnek:
Şekil 6.22' deki gibi bir devrede Dinamik Gerilim Kazancı şöyle bulunur:

K_V = β_AC (R₂/R₁)
Yukarıda da belirtildiği gibi ses frekansındaki AC kazançları ile DC kazançları birbirine çok yakındır. Bu nedenle β_AC = β_DC = β olarak yazılabilecektir.

V_Bmo = 1/2.(V_Bmak-V_Bmin) = 1/2(0,6-0,2) = 0,2V olur.

Kazanç bağıntısında değerler yerine konursa:

EOB Dinamik gerilim kazancı: K_V = V_Cmo / V_Bmo = 19/0,2 = 95 olur.

(a) (VB , IB) değişimi (b) (Ib - giriş direnci) değişimi Şekil 6.24 - Emiteri ortak yükseltecin giriş karakteristik eğrileri. (Ge Trans.)

EOB Dinamik Güç Kazancı

Dinamik güç kazancı hesaplama yöntemi de statik güç kazancından farklı değildir.

K_P = Pç_çıkış / P_giriş = I_Cef.V_Cef / I_Bef.V_Bef olup, sonuç olarak aşağıdaki bağıntıya dönüşür:
K_P = β.K_V
K_P ve K_V
K_P = 98.95 = 9310

Görüldüğü gibi emiteri ortak yükseltecin çok kullanılmasının en önde gelen nedeni, güç kazancının diğer bağlantı şekillerine göre yüksek olmasıdır.