Sayıcılar (counters), bilgisayarlar (computers), ateşleme
devreleri (trigger circuit) gibi, bir kısım devrenin çok hızlı
çalışması (on) ve sukunete geçmesi (off) gerekebilir.
Bu gibi hallerde çok hassas bir anahtarlama yapılması gerekir.
Bu devrelerde, transistörden anahtar olarak yararlanılmaktadır.
Transistör ile nano saniye 'lik yani 10-9 saniyelik (sn) bir çalışma hızı
sağlanmaktadır.
Transistörden, iki şekilde anahtar olarak yararlanılabilmektedir.
Normal çalışmada
Doyma halindeki çalışmada
Transistörün doyma halinde çalışması, kısa bir an için, taşıyabileceği
maksimum akımda görev yapması demektir.
Transistörün Normal Çalışmada Anahtar Görevi Yapması
Şekil 4.12 'de bir NPN transistörün anahtar olarak çalışmasını
gösteren iki devre verilmiştir.
Bu devreler, 6 Volt 'luk besleme kaynaklı ve emiteri ortak
bağlantılı, lamba yakan bir transistörden oluşmaktadır.
|
Şekil 4.12 - Normal çalışmada transistörden
anahtar olarak yararlanma
a) IB akımı kumandasıyla çalışma
b) VBE gerilimi kumandasıyla çalışma |
Şekil 4.12 (a) 'daki devre:
IB akımının değişmesi yoluyla çalıştırılan bir
devredir:
R reostası ile IB akımının ayarı yapılmaktadır.
R direnci yeterince küçültülüp IB akımı yeterince
büyültüldüğünde, IC akımı lambayı yakacak seviyeye
ulaşacaktır.
Şekil 4.12 (b) 'deki devre:
VBE gerilimini kontrol etmek suretiyle çalıştırılan
bir devredir.
VBE gerilimi, S reostası üzerindeki gerilim düşümü
ile sağlamaktadır.
"S" reostası, "0" 'dan yani en üst noktadan
başlatılarak, yavaş yavaş büyütüldüğünde, beyz-emiter arasına
uygulanan gerilimde büyür. Bu gerilim, örneğin, silikon transistörde
0.6V 'u geçince transistör iletime geçer ve lamba yanar.
Bu çalışma şeklinde, transistör kesikli çalışan bir yükselteç
olarak görev yapmıştır.
Transistörün gerçek anlamda anahtar olarak çalışması, doyma
halindeki çalışmadır...
