Temel Elektronik
Ana Sayfa Yap  Favorilerine Ekle  E-Mail Gönder  Bu Sayfayı Yazdır

Thyristörlü Redresör Devreleri

Büyük güçlü çıkış gerilimini kontrol edilebilen doğrultmaçlarda diyod yerine thyristörler kullanılır. Thyristörtü redresörler ile büyük akımları çok küçük akımlarla kontrol etmek mümkündür. Gate geriliminin kontrolü ile thyristörün uçlarındaki gerilim dolayısı ile yük uçlarındaki gücün kontrolü yapılabilir.

Bir Fazlı Orta Uçlu Tam Dalga Thyristörlü Redresörler

Şekil 1.24 'te bir fazlı orta uçlu tam dalga thyristörlü redresör görülmektedir. Devrede thyristörlerin iletiminde oluşan faz açısı sıfıra yakın tutularak diyod gibi görev yapmaktadır.


Şekil 1.24 - Bir Fazlı Orta Uçlu Tam Dalga Thyristörlü Redresör

Gerilimin pozitif alternansında A noktasının pozitif, B noktasının negatif polaritede olduğunu varsayalım. Th1 'in anoduna pozitif gerilim uygulandığında R1,D1 üzerinden gate gerilimi alan Th1 thyristörü iletimdedir, orta uçtan devresini tamamlar. Th2 thyristörünün anoduna negatif gerilim uygulanmıştır, yalıtımdadır, Gerilimin negatif alternansında uçların polaritesi yer değiştirir, A noktasının negatif, B noktasının pozitif polaritede olduğunu varsayalım. Th2 'nin anoduna pozitif gerilim uygulandığında R4,D2 üzerinden gate gerilimi alan Th2 thyristörü iletimdedir, orta uçtan devresini tamamlar. Th1 thyristörünün anoduna negatif gerilim uygulanmıştır, yalıtımdadır. Gerek Th1 iletimde olduğunda ve gerekse Th2 iletimde olduğunda yükten geçen akımın yönü aynıdır. C kondansatörü çıkış gerilimindeki dalgalanmaları azaltır.

Bir Fazlı Köprü Tipi Tam Dalga Thyristörlü Redresörler

Şekil 1.25 'de bir fazlı köprü tipi thyristörlü redresör devresi görülmektedir. Devrede gerilimin pozitif alternansında A noktasının pozitif, B noktasının negatif polaritede olduğunu varsayalım. D1 diyodu iletime geçer ve P1 potansiyometresi uçlarında gerilim düşümü meydana gelir. Bu gerilimin değeri gate tetikleme gerilimine geldiğinde Th2 iletime geçer. Akım B noktasından Th2, Ry, D4 üzerinden A noktasına ve transformatörün sekonder sargısından devresini tamamlar.


Şekil 1.25 - Bir Fazlı Köprü Tipi Tam Dalga Thyristörlü Redresör

Gerilimin negatif alternansında uçların polaritesi yer değiştirir, A noktasının negatif, B noktasının pozitif polaritede olduğunu varsayalım. D2 diyodu iletime geçer ve P2 potansiyometresi uçlarında gerilim düşümü meydana gelir. Bu gerilimin değeri gate tetikleme gerilimine geldiğinde Th1 iletime geçer. Akım Th1, Ry, D3 üzerinden sekonder sargıdan devresini tamamlar.
Burada thyristörlerin iletime geçme zamanı (0-90°arası) P1 ve P2 değerlerine bağlıdır.

Thyristörlerin sırasıyla periyodik olarak iletime geçmesi, yük üzerinden her alternansta aynı yönlü akımın geçmesini sağlar, C kondansatörü fılitre görevi yaparak çıkış gerilimindeki dalgalanmaları azaltır.

Üç Fazlı Yarım Dalga Thyristörlü Redresörler


Şekil 1.26 - Üç Fazlı Yarım Dalga Thyristörlü Redresör

Şekil 1.26 'da verilen devrede yalnızca her faza ait (+) alternaslar doğrultulmakta (-) alternaslarda ise thyristör yalıtımda olduğundan çıkış alınmamaktadır. Dolayısıyla yük uçlarında thyristörlerin kontrol ettiği (+) alternasların toplamı görülür.

 

Üç Fazlı Tam Dalga Thyristörlü Redresörler


Şekil 1.27 - Üç Fazlı Tam Dalga Thyristörlü Redresör
Şekil 1.27 'deki devrede 6 thyristör kullanılmış olup, üç faza ait (+) ve (-) alternasların tamamı doğrultulmakta. Gate gerilimi ile thyristörün (0-180°) arasında istenilen gecikme açısı ile tetiklenmesi sağlanarak, tam dalga ayarlı doğru akım elde edilmektedir.