• Doğru Akımda İletime Geçen Tyhristörün Yalıtımı

DC gerilimde iletimde olan thyristörün gate akımı kesilse de "I_H" tutma akımına kadar iletimi devam eder. İletime geçen bir thyristörü yalıtıma geçirmek için çeşitli metotlar vardır.

Bunlardan en çok kullanılanları:

1. Seri anahtar kullanarak
2. Paralel anahtar kullanarak
3. Ters gerilim uyguluyarak (kapasitif) durdurmadır.

Şekil 1.9 - Thyristörün Seri Anahtarla Durdurulması

Şekil 1,9 'daki devrede, thyristörün anot-katot yük devresi üzerine seri bir anahtar koyulmuştur. S anahtarı açıldığında thyristörün anot-katot arası gerilimi kesilmiş olacağından thyristör yalıtıma geçer, lamba söner. S anahtarı tekrar kapatılırsa thyristör yalıtımda kalmaya devam eder. Thyristörün tekrar iletime geçebilmesi için B butonu ile gate 'e bir kontrol gerilimi uygulanmalıdır.

 

Şekil 1.10 - Thyristörün paralel anahtarla durdurulması

Şekil 1.10 'daki devrede, thyristörün anot-katot arasına paralel olarak bir anahtar koyulmuştur. S anahtarı kapatıldığında thyristörün anot-katot uçları kısa devre edilir. Devre akımı S anahtarı üzerinden geçeceğinden thyristör akımı tutma akımının altına düşer, böylece thyristör yalıtıma geçer. S anahtarı açılırsa thyristör yalıtımda kalmaya devam eder. Ancak B butonu ile gate 'e kontrol gerilimi uygulanırsa thyristör iletime geçer. Burada paralel S anahtarının belli bir süre (100 µs) kapalı tutulmasına dikkat edilmelidir.

Şekil 1.11 - Thyristörün kapasitif olarak durdurulması

Thyristörün uçlarına kısa bir süre ters yönde bir gerilim uygulanırsa thyristör yalıtıma geçer. Şekil 1.11 'de devrede thyristör B butonu ile iletime geçirildiğinde C kondansatörü R₂ direnci üzerinden şarj olur. Thyristörü durdurmak istediğimizde S anahtarı kısa bir süre kapatılır. Şarj olmuş kondansatörün pozitif ucu thyristörün katoduna, negatif ucu thyristörün anoduna bağlanır. Bu durumda kondansatör gerilimi thyristöre ters yönde uygulanmaktadır. Ters gerilim thyristörü yalıtıma götürür, L lambası söner. Gate devresinden tetikleme gerilimi uygulanıncaya kadar, thyristör yalıtımda kalır.
Thyristörlerde yalıtıma geçirmek için bundan önceki yöntemlerde anot-katot arasına anahtar koyulmaktaydı. Bu anahtar akımın kesilmesi veya gelmesi sırasında oluşan arklar sebebiyle ısınarak bozulabilir. Bu nedenle kapasitif durdurma tercih edilir.

Şekil 1.12 - Thyristörün transistör ile yapılan kapasitif durdurması

Şekil 1.12 'de transistör anahtar olarak kullanılmıştır. Thyristör iletimde iken C kondansatörü şarjlıdır. S anahtarına basıldığında transistör iletime geçer. Transistörün emiter-kollektörü üzerinden C kondansatörü üzerindeki gerilim ters yönde, thyristöre uygulanır. Ters gerilim thyristörü yalıtıma götürür, L lambası söner. Bu devre ile S butonunun akımı daha çok azaltılmış olur.