1 - Diyot:
Diyot tek yöne elektrik akımını ileten bir devre elemanıdır.
Diyotun P kutbuna "Anot", N kutbuna da "Katot"
adı verilir. Genellikle AC akımı DC akıma dönüştürmek için
Doğrultmaç devrelerinde kullanılır. Diyot N tipi madde ile
P tipi maddenin birleşiminden oluşur. Bu maddeler ilk birleştirildiğinde
P tipi maddedeki oyuklarla N tipi maddedeki elektronlar iki
maddenin birleşim noktasında buluşarak birbirlerini nötrlerler
ve burada "Nötr" bir bölge oluşturular. Yandaki
şekilde Nötr bölgeyi görebilirsiniz. Bu nötr bölge, kalan
diğer elektron ve oyukların birleşmesine engel olur. Yandaki
şekilde diyotun sembolünü görebilirsiniz. Şimdide diyotun
doğru ve ters polarmalara karşı tepkilerini inceleyelim.
Daha
geniş bilgi için>>
Sayfa Başı
Doğru Polarma:
Anot ucuna güç kaynağının pozitif (+) kutbu katot ucunada
güç kaynağının negatif (-) kutbu bağlandığında P tipi maddedeki
oyuklar güç kaynağının pozitif (+) kutbu tarafından, N tipi
maddedeki elektronlar da güç kaynağının negatif (-) kutbu
tarafından itilirler. Bu sayede aradaki nötr bölge yıkılmış
olur ve kaynağın negatif (-) kutbunda pozitif (+) kutbuna
doğru bir elektron akışı başlar. Yani diyot iletime geçmiştir.
Fakat diyot nötr bölümü aşmak için diyot üzerinde 0.6 Voltluk
bir gerilim düşümü meydana gelir. Bu gerilim düşümü Silisyumlu
diyotlarda 0.6 Volt, Germanyum diyotlarda ise 0.2 Volttur.
Bu gerilime diyotun "Eşik Gerilimi" adı verilir.
Birde diyot üzerinde fazla akım geçirildiğinde diyot zarar
görüp bozulabilir. Diyot üzerinden geçen akımın düşürülmesi
için devreye birdr seri direnç bağlanmıştır. İdeal diyotta
bu gerilim düşümü ve sızıntı akımı yoktur.
Sayfa Başı
Ters Polarma:
Diyotun katot ucuna güğ kaynağının pozitif (+) kutbu, anot
ucuna da güç kaynağının negatif (-) kutbu bağlandığında ise
N tipi maddedeki elektronlar güç kaynağının negatif (-) kutbu
tarafından, P tipi maddedeki oyuklarda güç kaynağının pozitif
(+) kutbu tarafında çekilirler. Bu durumda ortadaki nötr bölge
genişler, yani diyot yalıtıma geçmiş olur. Fakat Azınlık Taşıyıcılar
bölümündede anlattığımız gibi diyota ters gerilim uydulandığında
diyot yalıtımda iken çok küçük derecede bir akım geçer. Bunada
"Sızıntı Akımı" adı verilir. Bu istenmeyen bir durumdur.
Sayfa Başı
2 - Zener Diyot:
Zener diyotlar normal diyotların delinme gerilimi noktansından
faydalanılarak yapılmıştır. Zener diyot doğru polarmada normal
diyot gibi çalışır. Ters polarmada ise zener diyota uygulanan
gerilim "Zener Voltajı" 'nın altında ise zener yalıtıma
geçer. Fakat bu voltajın üzerine çıkıldığında zener diyotun
üzerine düşen gerilim zener voltajında sabit kalır. Üzerinden
geçen akım değişken olabilir. Zenerden arta kalan gerilim
ise zenere seri bağlı olan direncin üzerine düşer. Üretici
firmalar 2 volttan 200 volt değerine kadar zener diyot üretirler.
Zener diyotlar voltajı belli bir değerde sabit tutmak için
yani regüle devrelerinde kullanılır. Yan tarafta zener diyotun
simgesi, dış görünüşü ve ters polarmaya karşı tepkisi görülmektedir.
Daha
geniş bilgi için>>
Sayfa Başı
3 - Tunel Diyot:
Saf silisyum ve Germanyum maddelerine dafazla katkı maddesi
katılarak Tunel diyotlar imal edilmektedir. Tunel diyotlar
ters polarma altında çalışırlar. Üzerine uygulanan gerilim
belli bir seviyeye ulaşana kadar akım seviyesi artarak ilerler.
Gerilim belli bir seviyeye ulaştıktan sonrada üzerinden geçen
akımda düşüş görülür. Tunel diyotlar bu düşüş gösterdiği bölge
içinde kullanılırlar. Tunel diyotlar yüksek frekanslı devrelerde
ve osilatörlerde kullanılır. Yan tarafta tunel diyotun sembolü
ve dış görünüşü görülmektedir.
Daha
geniş bilgi için>>
Sayfa Başı
4 - Varikap Diyot:
 |
Bu devre elemanını size anlatabilmem için ilk önce ön bilgi
olarak size kondansatörden bahsetmem gerekecek. Kondansatörün
mantığı, iki iletken arasında bir yalıtkan olmasıdır. Ve bu
kondansatördeki iletkenlerin arasındaki uzaklık artırılarak
ve azaltılarak kapasitesi değiştirilen kondasatörler mevcuttur.
Fakat bunların bir dezanatajı var ki bu da çok maliyetli olması,
çok yer kaplaması ve elle kumanda edilmek zorunda olması.
Bu kondansatör türüne "Variable Kondansatör" diyoruz.
Şimdi varible kondansatörlere her konuda üstün gelen bir rakip
olan "Varikap Diyotu" anlatacağım. Varikap diyot,
uclarına verilen gerilime oranla kapasite değiştiren bir ayarlı
kondansatördür ve ters polarma altında çalışır. Boyut ve maliyet
olarak variable kondansatörlerden çok çok kullanışlıdır. Diyot
konusunda gördüğünüz gibi diyot da kondansatör gibi iki yarı
iletken maddenin arasında nötr bölge yani yalıtkandan oluşur.Yan
tarafta görüldüğü gibi üzerine uygulanan ters polarma gerilimi
arttığı taktirde aradaki nötr bölge genişliler. Bu da iki
yarı iletkenin aralarındaki mesafeyi arttırır. Böylece diyotun
kapasitesi düşer. Gerilim azaltıldığında ise tam tersi olarak
nötr bölge daralır ve kapasite artar. Bu eleman televizyon
ve radyoların otomatik aramalarında kullanılır.
Sayfa Başı
5 - Şotki (Schottky) Diyot:
Normal diyotlar çok yüksek frekanslarda üzerine uygulanan
gerilimin yön değiştirmesine karşılık veremezler. Yani iletken
durumdan yalıtkan duruma veya yalıtkan durumdan iletken duruma
geçemezler. Bu hızlı değişimlere cevap verebilmesi için şotki
diyotlar imal edilmiştir. Şotki diyotlar normal diyotun n
ve p maddelerinin birleşim yezeyinin platinle kaplanmasından
meydana gelmiştir. Birleşim yüzeyi platinle kaplanarak ortadaki
nötr bölge inceltilmiş ve akımın nötr bölgeyi aşması kolaylaştrılmıştır.
Daha
geniş bilgi için>>
Sayfa Başı
6 - Led Diyot:
Led ışık yayan bir diyot türüdür. Lede doğru polarma uygulandığında
p maddesindeki oyuklarla n maddesindeki elektronlar birleşim
yüzeyinde nötrleşirler. Bu birleşme anında ortaya çıkan enerji
ışık enerjisidir. Bu ışığın gözle görülebilmesi için ise p
ve n maddelerinin birleşim yüzeyine "Galyum Arsenid"
maddesi katılmıştır. Ledlerin, yeşil, kırmızı, sarı ve mavi
olmak üzere 4 çeşit renk seçeneği vardır.
Daha
geniş bilgi için>>
Sayfa Başı
7 - İnfraruj Led:
İnfraruj led, normal ledin birleşim yüzeyine galyum arsenid
maddesi katılmamış halidir. Yani görünmez (mor ötesi) ışıktır.
infraruj ledler televizyon veya müzik setlerinin kumandalarında,
kumandanın göndediği frekansı televizyon veya müzik setine
iletmek için kullanılır. Televizyon veya müzik setinde ise
bu frekansı alan devre elemanına "Foto Diyot" denir.
İnfraruj led ile normal ledin sembolleri aynıdır.
Sayfa Başı
8 - Foto Diyot:
Foto diyotlar ters polarma altında kullanılırlar. Doğru polarmada
normal diyotlar gibi iletken, ters polarmada ise n ve p maddelerinin
birleşim yüzeyine ışık düşene kadar yalıtkandır. Birleşim
yüzeyine ışık düştüğünde ise birleşim yüzeyindeki elektron
ve oyuklar açığa çıkar ve bu şekilde foto diyot üzerinden
akım geçmeye başlar. Bu akımın boyutu yaklaşık 20 mikroamper
civarındadır. Foto diyot televizyon veya müzik setlerinin
kumanda alıcılarında kullanılır.
Daha
geniş bilgi için>>
Sayfa Başı
9 - Optokuplörler:
Optokuplorler içinde bir adet foto diyot ve bir adet de infaruj
led barındıran bir elektronik devre elemanıdır. Bu infaruj
led ve foto diyotlar optokuplörün içerisine birbirini görecek
şekilde yerleştrilmişlerdir. İnfraruj ledin uclarına verilen
sinyal aynen foto diyotun uclarından alınır. Fakat foto diyotun
uçlarındaki sinyal çok çok düşük olduğu için bir yükselteçle
yükseltilmesi gerekir. Bu devre elemanının kullanım amacı
ise bir devreden diğer bir devreye, elektriksel bir bağlantı
olmaksızın bilgi iletmektir. Aradaki bağlantı ışıksal bir
bağlantıdır.
Sayfa Başı
10 - Transistör:
Tansistörler PNP ve NPN transistörler olarak iki türe ayrılırlar.
NPN transistörler N, P ve N yarı iletken maddelerin birleşmesinden,
PNP transistörler ise P, N ve P yarı iletken maddelerinin
birleşmesinden meydana gelmişlerdir. Ortada kalan yarı iletken
madde diğerlerine göre çok incedir. Transistörde her yalı
iletken maddeden dışarı bir uç çıkartılmıştır. Bu uçlara "Kollektör,
Beyz ve Emiter" isimlerini veriyoruz. Transistör beyz
ve emiter uçlarına verilen küçük çaptaki akımlarla kollektör
ile emiter uçları arasından geçen akımları kontrol ederler.
Beyz ile emiter arasına verilen akımın yaklaşık %1 'i beyz
üzerinden geri kalanı ise kollektör üzerinden devresini tamamlar.
Transistörler genel olarak yükseltme işlemi yaparlar. Transistörlerin
katalog değerlerinde bu yükseltme kat sayıları bulunmaktadır.
Bu yükseltme katsayısının birimi ise "Beta" 'dır.
Şimdide NPN ve PNP tipi transistörleri ayrı ayrı inceleyelim.
Daha
geniş bilgi için>>
Sayfa Başı
a) - NPN Tipi Transistör:
NPN tipi transistörler N, P ve N tipi yarı iletkenlerinin
birleşmesinden meydana gelmiştir. Şekilde görüldüğü gibi 1
nolu kaynağın (-) kutbundaki elektronlar emiterdeki elektronları
beyze doğru iter ve bu elektronların yakalaşık %1 'i beyz
üzerinden 1 nolu kaynağın (+) kutbuna, geri kalanı ise kollektör
üzerinden 2 nolu kaynağın (+) kutbuna doğru hareket ederler.
Beyz ile emiter arasından dolaşan akım çok küçük, kollektör
ile emiter arasından dolaşan akım ise büyüktür. Yan tarafta
NPN tipi transistörün sembolü ve iç yapısı görülmektedir.
Sayfa Başı
b) - PNP Tipi Transistör:
PNP tipi transistörler P, N ve P tipi yarı iletkenlerinin
birleşmesinden meydana gelmiştir. Şekilde görüldüğü gibi 1
nolu kaynağın (+) kutbundaki oyuklar emiterdeki oyukları beyze
doğru iter ve bu oyukların yakalaşık %1 'i beyz üzerinden
1 nolu kaynağın (-) kutbuna, geri kalanı ise kollektör üzerinden
2 nolu kaynağın (-) kutbuna doğru hareket ederler. Beyz ile
emiter arasından dolaşan akım çok küçük, kollektör ile emiter
arasından dolaşan akım ise büyüktür.Yan tarafta PNP tipi transistörün
sembolü ve iç yapısı görülmektedir.
Sayfa Başı
11 - Foto Transistör:
Foto transistörün normal transistörden tek farkı, kollektör
ile emiter arasından geçen akımı beyz ile değilde, beyz ile
kollektörün birleşim yüzeyine düşen mor ötesi ışıkla kontrol
ediliyor olmasıdır. Foto transistör devrede genelde beyz ucu
boşta olrak kullanılır. Bu durumda üzerine ışık düştüğünde
tem iletimde düşmediğinde ise tam yalıtımdadır. Foto transistörün
kazancı beta kadar olduğu için foto diyotlardan daha avantajlıdır.
Yan tarafta foto transistörün sembolü görülmektedir.
Daha
geniş bilgi için>>
Sayfa Başı
12 - Thyristör:
Thyristör mantık olarak yandaki şekildeki gibi iki transistörün
birbirine bağlandığı gibidir. Thyristörün anot, katot ve gate
olmak üzere üç ucu bulunmaktadır. Gate ucu tetikleme ucudur.
Yani anot ile katot üzerinde bir gerilim varken (Anot (+),
katot (-) olmak şartı ile) gate ile katot ucları arasına bir
anlık (Gate (+), katot (-) olmak şartı ile) akım uygulanıp
çekildiğinde thyristörün anot ile katot uçları arası iletime
geçer. Anot ile katot arasındaki gerilim "Tutma Gerilimi"
'nin altına düşmediği sürece thyristör iletimde kalır. Thyristörü
yalıtıma sokmak için anot ile katot arasındaki akım kesilir
veya anat ile katot ucları bir anlık kısa devre yapılır. Veya
da gate ile katot arasına ters polarma uygulanır. Yani gate
ucuna negatif gerilim uygulanır.
Sayfa Başı
13 - Diyak:
Diyak çift yönde de aynı görevi gören bir zener diyot gibi
çalışır. Diyakın üzerine uygulanan gerilim diyak geriliminin
altında iken diyak yalıtımdadır. Üzerinden sadece sızıntı
akımı geçer. Üzerine ukgulanan gerilim diyak geriliminin üstüne
çıktığında ise siyak iletime geçer. Fakat iletime geçer geçmez
diyakın uçlarındaki gerilimde bir düşüş görülür. Bu düşüş
değeri diyak geriliminin yaklaşık %20 'si kadardır. Diyakın
üzerine uygulanan gerilim diyak geriliminin altına da düşse
diyak yine de iletimde kalır. Fakat diyaka uygulanan gerilim
düşüş anından sonraki gerilim seviyesinin altına düşürüldüğünde
diyak yalıtıma geçer. Diyak iki yöndeki uygulanan polarmalarda
da aynı tepkiyi verecektir. Diyakın bu özelliklerinin olma
sebebi alternatif akımda kullanılabilmesidir.
Sayfa Başı
14 - Triyak:
Triyaklar da tristörlerin alternatif akımda çalışabilen türleridir.
Triyakın oluşumunda birbirne ters yönde bağlı iki adet tristör
bulunmaktadır. Yan tarafta bu birleşim görülmektedir. Herhangi
bir alternatif akım devresindeki bir triyakın A1 ucuna (+)
A2 ucuna da (-) yönde akım geldiğinde birinci tristör, tam
tersi durumda ise ikinci tristör devreye girecektir. Bu sayede
triyak alternetif akımın iki yönünde de iletime geçmiş olur.
Triyak yüksek güçlü ve alternatif akım devrelerinde güç kontrol
elemanı olarak kullanılır.
Sayfa Başı
15 - JFet Transistör:
Jfet transistörler normal transistörlerle aynı mantıkta
çalışırlar. Üç adet uca sahiptir. Bunlar Kapı (G)(normal transistörün
beyzi), oyuk (D)(normal transistörün kollektörü) ve kaynak
(S) 'dır. Normal transistörle jfet transistör arasındaki tek
fark, normal transistörün kollektör emiter arasındaki akımın,
beyzinden verilen akımla kontrol edilmesi, jfet transistörün
ise geytinden verilen gerilimle kontrol edilmesidir. Yani
jfetler gate ucundan hiç bir akım çekmezler. Jfet'in en önemli
özelliğide budur. Bu özellik içerisinde çok sayıda transistör
bulunduran entegrelerde ısınma ve akım yönünden büyük bir
avantaj sağlar. Normal transistörlerin NPN ve PNP çeşitleri
olduğu gibi jfet transistörlerinde N kanal ve P kanal olarak
çeşitleri bulunmaktadır. Fakat genel olarak en çok N kanal
jfetler kullanılır. Aşağıda jfetin iç yapısı ve sembolü görülmektedir.
Daha
geniş bilgi için>>
Sayfa Başı
a) N Kanal JFet Transistör:
Yandaki grafikte görüldüğü gibi n kanal jfet transistörler
iki adet P ve bir adette N maddesinin birleşiminden meydana
gelmiştir. Fetin gate ucuna uygulanan gerilim ile D ve S ucları
arasındaki direnç değeri kontrol edilir. Gate ucu 0V tutulduğunda,
yani S ucuna birleştirildiğinde P ve N maddeleri arasındaki
nötr bölge genişlemeye başlar. Bu durumda D ve S ucları arasından
yüksek bir akım akmaktadır. D ve S ucları arasına uygulanan
gerilim seviyesi arttırıldığı taktirde ise bu nötr bölge daha
da genişlemeye başlar ve akım doyum değerinde sabit kalır.
Gate ucuna eksi değerde bir gerilim uygulanması durumunda
ise nötr bölge daralır. Akım seviyesi de gate ucuna uygulanan
gerilim seviyesine bağlı olarak düşmeye başlar. Bu sayede
D ve S uçlarındaki direnç değeri yükselir.
Sayfa Başı
b) P Kanal JFet Transistör:
P kanal fetlerin çalışma sistemide N kanal fetlerle aynıdır.
Tek farkı polarizasyon yönünün ve P N maddelerinin yerlerinin
ters olmasıdır. Yani gate ucuna pozitif yönde polarizasyon
verdiğimizde D ve S ucları arasındaki direnç artar, akım düşer.
Gate ucu 0V iken ise akım doyumdadır.
Sayfa Başı
16 - Mosfet:
Mosfetlerde fetler gibi N kanal ve P kanal olarak ikiye ayrılırlar.
Mosfetler Aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi büyük bir gövde
olan P maddesi (SS) oluk ve kaynak kutuplarına bağlı iki adet
N maddesi. Ve yine kanal bölgesini oluşturan bir N maddesi
daha. Birde kanal ile arasında silisyumdioksit (SiO2) maddesi
bulunan kapı konnektörü bulunmaktadır. Bu madde n kanal ile
kapı arasında iletimin olmamasını sağlar. P maddesinden oluşan
gövde bazı mofetlerde içten S kutbuna bağlanmış, bazı mosfetlerde
de ayrı bir uc olarak dışarı çıkarılmıştır. Mosfetler akım
kontrolü fetlerden biraz farklıdır. Mosfetler bazı özelliklerine
göre ikiye ayrılırlar, bunlar ;"Deplesyon (Depletion)"
ve "Enhensment" tipi mosfetlerdir. Bu iki tip mosfeti
şimdi ayrı ayrı inceleyelim.
Daha
geniş bilgi için>>
Sayfa Başı
a) Deplesyon:
Yandaki garafikten de anlaşılacağı gibi mosfetin gate kutbuna
0V verildiğinde (yani S kutbu ile birleştirildiğinde) S ve
D kutupları arasından fetlerdeki gibi bir akım akmaya başlar.
Gate kutbuna negatif yönde yani -1V uygulandığında ise gate
kutbundaki elektronlar kanaldaki elektronları iter ve p tipi
maddeden oluşan gövdedeki oyuklarıda çeker. Bu itme ve çekme
olaylarından dolayı kanal ile gövdedeki elektron ve oyuklar
birleşerek nötr bölge oluştururlar. Gate 'e uygulanan negatif
gerilim artırıldığında ise nötr bölge dahada genişler ve akımın
geçmesine engel olur. Gate kutbuna pozitif yönde gerilim uygulandığında
gate kutbundaki oyuklar, gövdedeki oyukları iter, kanaldaki
elektronları ise çeker fakat aradki silisyumdioksit madde
nedeniyle gate kutbundaki oyuklarla elektrınlar birleşemez.
Bu sayede kanal genişler ve geçen akım daha da artar. İşte
bu gate kutbunan uygulanan pozitif gerilimle akımın artırılmasına
"Enhensment", negatif gerilim uygulayarak akım düşürülmesinede
"Deplesyon" (Depletion) diyoruz. Bu bölümde Deplesyon
tipi mosfetlerin N kanal olan türünü açıkladık. P kanal olan
tipi N kanalın, polarma ve yarıiletkenlerin yerleri bakımından
tam tersidir.
Sayfa Başı
b) Enhensment:
Enhensment tipi mosfetleri, Deplesyon tipi mosfetlerden ayıran
en önemli özellik yantarafta da görüldüğü gibi N tipi kanalın
bulunmamasıdır. Bu kanalın bulunmaması nedeni ile gate kutbuna
0V uygulandığında S ile D uçları arasından hiç bir akım geçmez.
Fakat gate kutbuna +1V gibi bir pozitif gerilim uygulandığında
gate kutbundaki oyuklar gövdedeki oyukları iter. Bu sayede
S kutbundan gelen elektronlara D kutbuna gitmek için yol açılmış
olur. S ve D kutupları arasından bir akım geçmeye başlar.
Bu bölümde Enhensment tipi mosfetlerin N kanal olan türünü
açıkladık. P kanal olan tipi N kanalın, polarma ve yarıiletkenlerin
yerleri bakımından tam tersidir.
Sayfa Başı
1 - Direnç:
 |
Direncin kelime anlamı, birşeye karşı gösterilen zorluktur.
Devre elemanı olan dirençte devrede akıma karşı bir zorluk
göstererek akım sınırlaması yapar. Direncin birimi "Ohm"
'dur. 1,000 ohm = 1 Kilo ohm, 1,000,000 ohm = 1 Mega ohm ve
1,000,000,000 ohm = 1 Giga ohm. Direncin değeri üzerine renk
kodları ile yazılmıştır. Yan tarafta görülen direncin renkleriri
soldan başlayarak, sarı, mor, kırmızı ve altındır. Soldan
1. renk 1. sayıyı, 2. renk 2. sayıyı, 3. renk çarpan sayıyı
ve 4. renkte toleransı gösterir. Tablodan bakıldığında sarı
4'e, mor 7'e ve kırmızıda çarpan olarak 10 üzeri 2'ye eşittir.
Bunlar hesaplandığında ilk iki sayı yanyana konur ve üçüncü
ile çarpılır. Tolerans direncin değerindeki oynama alanıdır.
Mesela yandaki direncin toleransı %5 ve direncin değeri de
4.7 Kohm'dur. Tolerans bu direncin değerinin 4.7 Kohm'dan
%5 fazla veya eksik olabileceğini belirtir. Birde 5 renkli
dirençler vardır. Bunlarda ilk üç renk sayı 4. renk çarpan,
5. renk ise toleranstır. Dirençler normalde karbondan üretilirler
fakat yüksek akım taşıması gereken dirençler telden imal edilirler.
Ayrıca dirençler sabit ve ayarlı dirençler olmak üzere ikiye
ayrılırlar. Ayarlı dirençlerden "Potansiyometre"
sürekli ayar yapılan yerlerde, "Trimpot" ise nadir
ayar yapılan yerlerde kullanılırlar.
Direnç
Renk Kodları>>
Daha
geniş bilgi için>>
Sayfa Başı
a)
Seri bağlantı:
Yan taraftaki resimde dört adet direncin birbirine seri bağlanmış
durumu görülmektedir. A ve B uclarındaki toplam direnç değerinin
heaplama formülü, RToplam = R1 + R2 + R3 + R4 şeklindedir.
Yani 100 Ω + 330 Ω + 10 KΩ + 2.2 KΩ =
12.430 KΩ 'a buda 12,430 Ω'a eşittir.
Sayfa Başı
b)
Paralel bağlantı:
Paralel bağlantıda ise formül 1 / RToplam = ( 1 / R1 ) +
( 1 / R2 ) + ( 1 / R3 ) + ( 1 / R4 ) şeklindedir. Fakat işlemler
yapılmadan önce Tüm değerler aynı yani ohm, KΩ veya MΩ
cinsine dönüştürülmelidir. 10 KΩ = 10,000 Ω, 2.2
KΩ = 2,200 Ω. Şimdide hesaplamayı yapalım. 1 / RToplam
= ( 1 / 100 Ω ) + ( 1 / 330 Ω ) + ( 1 / 10,000 Ω
) + ( 1 / 2,200 Ω ) bu eşitliğe göre, 1 / RToplam = (
0.01 ) + ( 0.003 ) + ( 0. 0001) + ( 0.00045) => 1 / RToplam
= 0.01355 yine bu eşitliğe göre RToplam = 1 / 0.01355 bu da
73.8 Ω'a eşittir.
Sayfa Başı
2 - Potansiyometre:
Potansiyometre devamlı ayar yapılması için üretilmiş bir
ayalı direnç türüdür. radyo ve teyiplerde ses yüksekliğini
ayarlamak için kullanılır. Üç bacaklıdır. 1 ve 3 nolu uçlar
arasında sabit bir direnç vardır. Ortadaki uç ise 1 nolu uç
ile 3 nolu uç arasında hareket eder. 1 nolu ucala arasındaki
direnç azaldıkça 3 nolu uç arasındaki direnç artar.
Daha
geniş bilgi için>>
Sayfa Başı
3 - Trimpot:
Trimpot ise devrenin içinde kalır ve sabit kalması gereken
ayarlar için kullanılır. Mantığı potansiyometre ile aynıdır.
Sayfa Başı
4 - Foto Direnç (LDR) :
Foto direnç üzerine düşen ışık şiddetiyle ters orantılı olarak,
ışık şiddeti arttığında direnci düşen, ışık şiddeti azaldığında
ise direnci artan bir devre elemanıdır. Foto direnç AC ve
DC akımda aynı özellikleri gösterir. Yan tarafta foto direncin
sembolü görülmektedir.
Sayfa Başı
5 - NTC:
Ntc direnci ısıyla kontrol edilen bir direnç türüdür. Ntc
ısıla ters orantılı olarak direnç değiştirir. Yani ısı arttıkca
ntcnin direnci azalır. Isı azaldıkça da ntcnin direnci artar.
Yan tarafta NTC 'nin sembolü görülmektedir.
Sayfa Başı
6 - PTC:
Ptc ise ntcnin tam tersidir. Isıyla doğru orantılı olarak
direnci değişir. Yani ısı artıkça direnci artar, ısı azaldıkça
da direnci azalır. Yan tarafta PTC'nin sembolü görülmektedir.
Sayfa Başı
7 - Kondansatör:
Kondansatör mantığı iki iletken arasına bir yalıtkandır.
Kondansatörler içerisinde elektrik depolamaya yarayan devre
elemanlarıdır. Kondansatöre DC akım uygulandığında kondansatör
dolana kadar devreden bir akım aktığı için iletimde kondansatör
dolduktan sonrada yalıtımdadır. Devreden sızıntı akımı haricinde
herhangi bir akım geçmez. AC akım uygulandığında ise akımın
yönü devamlı değiştiği için kondansatör devamlı iletimdedir.
Kondansatörün birimi "Farat" 'tır ve "F"
ile gösterilir. Faratın altbirimleri Mikro farat (uF), Nano
farat (nF) ve Piko farattır (pF). 1 F = 1,000,000 µF,
1 µF = 1,000 nF, 1 nF = 1,000 pF. Şimdide kondansatörlerin
seri ve paralel bağlantı şekillerini inceleyelim.
Daha
geniş bilgi için>>
Sayfa Başı
