Film kelimesi dilimize İngilizce 'den geçmiştir. Türkçe karşılığı
zar ve şerit anlamına gelmektedir. Şekil 1.4 'ten anlaşıldığı
gibi direnç şerit şeklinde yalıtkan bir gövde üzerine sarılmıştır.
Bu durumu, bir fotoğraf filminin sarılışına benzetebiliriz.
Şekil 1.4 - Film direncin iç görünümü |
İki tür film direnç vardır:
- İnce film dirençler
- Kalın film dirençler
1. İnce Film Dirençler:
İnce film dirençler şu şekilde üretilmektedir;
Cam veya seramik silindirik bir çubuk üzerine "Saf
Karbon","Nikel - Karbon","Metal
- Cam tozu" karışımı "Metal oksit"
gibi değişik direnç sprey şeklinde püskürtülür. |
Püskürtülen bu direnç maddesi, çok ince bir elmas uçla veya
Lazer ışınıyla Şekil 1.4 'te görüldüğü gibi, belirli bir genişlikte,
spiral şeklinde kesilerek şerit sargılar haline dönüştürülür.
Şerit sargıdan biri çıkarılarak diğer sargının sarımları arası
izole edilir. Şerit genişliği istenilen şekilde ayarlanarak
istenilen direnç değeri elde edilir.
2. Kalın Film (Cermet) Dirençler:
Kalın film dirençler, seramik ve metal tozları
karıştırılarak yapılır. Seramik ve metal tozu karışımı bir yapıştırıcı
ile hamur haline getirildikten sonra, seramik bir gövdeye şerit
halinde yapıştırılır fırında yüksek sıcaklıkta pişirilir.
Yukarıda açıklanan yöntemle, hem sabit hem de ayarlı direnç
yapılmaktadır.
Başlıca kullanım alanları:
Tablo 1.1 'de görüldüğü gibi, film dirençler
toleransı en küçük olan dirençlerdir. Yani, istenilen değer
tam tutturulabilmektedir. Bu nedenle hassas direnç gerektiren
elektronik devreler için çok önemli bir dirençtir.
Ayrıca maksimum akımda bile değeri pek değişmemektedir.
|
Direnç tipi |
Karbon direnç |
İnce film dirençler |
Metal kalın film (cermet) direnç |
Telli direnç |
|
Karbon |
Metal |
| Büyüklüğü |
10Ω - 22MΩ |
10Ω - 2MΩ |
10Ω - 1MΩ |
10Ω - 68MΩ |
0,25Ω - 10KΩ |
| Toleransı |
±%10 |
±%5 |
±%2 |
±%2 |
±%5 |
| Maksimum gücü |
250mW |
250mW |
500mW |
500mW |
2,5W |
| Yükteki değer
değişimi |
%10 |
%2 |
%1 |
%0,5 |
%1 |
| Maksimum dayanma
gerilimi |
150V |
200V |
350V |
250V |
200V |
| Yalıtkanlık
direnci |
109Ω |
10¹ºΩ |
10¹ºΩ |
10¹ºΩ |
10¹ºΩ |
| Gerilim sabiti |
2000ppm/V |
100ppm/V |
10ppm/V |
10ppm/V |
1ppm/V |
| Çalışabildiği
sıcaklık aralığı |
-40ºC
+105ºC |
-40ºC
+125ºC |
-55ºC
+150ºC |
-55ºC
+150ºC |
-55ºC
+185ºC |
| Sıcaklık sabiti |
±1200
ppm/ºC |
-1200
ppm/ºC |
±250
ppm/ºC |
±100
ppm/ºC |
±200ppm/ºC |
| Gürültüsü |
1 kW - 2µV/V,
10 MW - 6µV/V |
1µV/V |
0,1µV/V |
0,1µV/V |
0,01µV/V |
| Lehim etkisi |
%2 |
%0,5 |
%0,15 |
%0,15 |
%0,05 |
-
1ppm = 10-6 Ω başına değişim miktarı.
-
Sıcaklık sabiti "+" ppm: Isındıkça
artan direnç
-
Sıcaklık sabiti "-" ppm:
Isındıkça azalan direnç
Örneğin; saf karbon direncin: Sıcaklık sabiti -1200ppm/ºC
olup sıcaklığın her 1 artışında, direnci Ohm başına, 1200ppm=1200*10-6 =0,0012Ω azalmaktadır.
-
Sıcaklık sabiti "±" ppm: ısındıkça
artan, 0 ºC 'nin altında soğutulurken azalan direnç.
Örneğin; Bakırın direnci -234 'te sıfır olmaktadır.
-
Gerilim sabiti: Dirence uygulanan gerilimin
büyüklüğü oranında, direnci yukarıda verilen değer kadar
düşmektedir.
Örneğin; 150Ω 'luk bir "karbon film dirence"
30V uygulandığında direnci 30*150*10-6=0,45 kadar düşecektir.
|
|
