Schmitt Trigger Devreleri

Schmitt trigger (tetikleyici) devresi, kare dalga üreten bir devredir. Dijital elektronikte, kare dalganın önemi büyüktür. Sequential (ardışıl) devrelerde kullanılan flip/flop'ların konum değiştirmesi için sayıcı, kaydedici gibi çok fazla kullanılan devrelere kare dalga uygulanır. Girişine uygulanan kare dalganın yükselen veya alçalan kenarlarında flip/flop konum değiştirecektir.

Şekil 3.20 - Schmitt Trigger Devresi

Şekil .3.20 'deki devrede Schmitt tetikleyicisinin devresi gösterilmiştir.

V_i girişinin negatif alternansında Q₁ transistörü kesimde, R_C1 ve R₁ dirençleriyle beyz polarması alan Q₂ transistörü ise doyumdadır. Bu durumda V_o< V_cc olur.

Girişe uygulanan sinyal arttırılarak devre elemanlarının belirleyeceği belli bir V₁ gibi değere ulaştığında ise Q₁transistörü doyuma, Q₂ transistörü kesime geçer.

Dolayısıyla V_o = V_cc olur.

Bundan sonra giriş sinyalinin arttırılması halinde çıkışta herhangi bir değişiklik görülmez. Bu kez, giriş gerilimini sıfıra doğru azaltmaya başlayalım.

Belirli bir V₂ gibi bir gerilim değerinde Q₁ transistörü kesime, Q₂ transistörü doyuma gider. Bu anda V_o > V_cc olur.

Şekil 3.21 - Schmitt Tetikleyicinin Karakteristiği

Bu ana kadar anlatılanlar şekil 3.21 'de gösterilmiştir. Bu karakteristikte V₁ ve V₂ değerlerinin aynı olmama durumuna "histeresis" adı verilir. Devredeki eleman değerlerinin ayarlanması suretiyle V₁ = V₂ yapılabilir.

Schmitt tetikleyici devrelerde histeresis önemlidir. Şöyle ki, bir uygulamada DC sinyalin seviyesi belirli bir değeri aştığında operatöre bir uyarı, ikaz verilmesi istensin. Bu durumda, eğer V₁ = V₂ olursa, işaret üzerine binecek görültü, parazit... nedeniyle devre titreşim şeklinde peşpeşe uyarı verecektir. Eşik değerlerinin farklı olması, uyarı noktası ile uyarıyı kaldırma noktası arasında belirli bir fark meydana geleceğinden böyle ufak değişimlerden etkilenmeyecektir.

Şekil 3.21.(a) - Schmitt Trigger Devresinin EWB Programında Uygulanması