Monastable (Tek Kararlı) Multivibratör

Monostable multivibratör bir transistör iletimde ve diğeri yaltımda olduğundan tek bir sabit konuma sahip olan bir devredir. Devrenin konum değiştirebilmesi için yani kesimde olan transistörün iletime geçebilmesi için bir tetikteme palsinin devreye tatbiki şarttır.

Şekil 3.32 - Monostable Multivibratör

Şekil 3.32 'deki devreye tetikleme palsi C_T, R_T ve D_T elemanları ile Q₁ transistörün beyzine tatbik edilir. C_T, R_T ve D_T elemanlarından oluşan devre bir türevleyici devredir. Monostable mültivibratörü tetiklemek için (+) darbeler gerekeceğinden böyle bir bağlantıya ihtiyaç duyulmuştur. Girişten kare dalga uygulanır.

Şekil 3.33 - C_T ve R_T 'den Oluşan Türevleyici Devre

Şekil 3.33 'de görüldüğü gibi girişe kare dalga uygulanır. Bir R-C devresinden oluşan türevleyici devrede çıkış R üzerinden alınır. Direnç üzerinden alınan çıkış sivriltilmiş dalgaya benzeyen, pozitif ve negatif darbelerden oluşur. Fakat, bu pozitif ve negatif darbelerden oluşan bu sinyali, tetikleme için transistörün beyzine uygulayamayız. Bu sinyalin negatif darbelerinin yokedilmesi gerekir. Bunu yapacak eleman ise diyoddur.

Şekil 3.34 - C_T, R_T ve D_T 'den Oluşan Türevleyici Devre

Şekil 3.34 'te görüldüğü gibi türevleyici devreye D_T diyodunun eklenmesiyle tetikleme palsinin negatif darbeleri yokedilmiştir. Bu bilgileri verdikten sonra şekil 3.32 'deki devrenin çalışmasına geçebiliriz.

Şekil 3.32 devrede dışarıdan herhangi bir etkide bulunmadığı sürece yani girişten kare dalga verilmediği sürece Q₁ transistörü yalıtımda (kesim), Q₂ transistörü ise iletim (doyum) dadır. Çünkü, burada beyz polarmasını alan transistör Q₂ 'dir. Q₁ transistörünü kesimden kurtarmak için beyzine yeterli genlikte bir pozitif darbenin uygulanması gerekir. Buda girişten bir kare dalganın uygulanması demektir. Q₁ transistörü iletime geçtiği anda C kapasitesinin (+) kutbu Q₁ transistörü vasıtasıyla (C-E eklemi kısa devre) toprağa, (-) kutbu ise Q₂ 'nin beyzine bağlı durumdadır. Böylece, Q₂ transistörünün beyzine (-) sinyal geldiği için Q₂ transistörü kesime girecektir. Yani, girişe kare dalga uygulandığında, Q₁ kesimde iken iletime, Q₂ iletimde iken kesime girecektir. C kapasitesi R direnci üzerinden deşarj olmaya başlayacaktır. Daha sonra Q₂ transistörünün beyzine bağlı olan ucu (+) olacak şekilde tekrar şarj olmaya başlayacaktır. C 'nin üzerindeki gerilim V_o gibi bir değere ulaştığında Q₂ iletime girecektir. Q₂ 'nin iletime geçmesiyle beraber Q₁ yalıtıma girecektir. C kapasitesi tekrar kaynak gerilimine kadar dolar. Yeni bir tetikleme palsine kadar, devre bu konumunu koruyacaktır.

Şekil 3.35 - Monostable Multivibratörün Dalga Şekilleri