Hartley Osilatörler

Şekil 3.51 - Seri Hartley Osilatörü |
Hartley osilatörler, seri ve paralel hartley osilatör olmak üzere ikiye ayrılır. Şekil 3.51 'de seri hartley osilatörünün devre şekli gösterilmiştir. Bu devrede, diğer osilatörlerde olduğu gibi bir yükselteç ve
L1 - L2 - CT 'den oluşan tank devresi mevcuttur. L1 - L2 ve CT 'den oluşar tank devresi yükselteç +Vcc güç kaynağı arasına seri bağlanmıştır. Bu nedenle bu devreye "Seri Hartley Osilatörü" denir. Devreye dikkat edilirse, doğru akım, topraktan itibaren RE direnci, NPN transistör, L1 ve Rc üzerinden +Vcc tatbik voltajına ulaşır. Tank devresinin bir kısmı +Vcc güç kaynağı ile seri olduğundan devre seri beslemelidir. Tank devresinde L1 + L2 = LT ise çıkış sinyal frekansı;
f = 1 / (2π√CT.LT) formülü ile bulunur.
Geri besleme, L1 ve L2 bobinlerinin orta ucundan, yükseltecin girişine yapılmıştır. Bu devrede;
RB1 - RB2 = Transistörünün beyz polarmasını sağlayan voltaj bölücü dirençler
RE - C1 = Emiter direnci ve by-pass kondansatörü
C1 = Base ile toprak arasında oluşan yüksek frekanslı osilasyonları söndüren, devrenin kararlı çalışmasını sağlayan kondansatör.
L1 - L2 - CT = Frekans tespit edici tertip.
CB = Geri besleme kuplaj kondansatörüdür.

Şekil 3.52 - Paralel Hartley Osilatörü |
Hartley osilatörlerinin diğer tipi paralel hartley osilatörüdür. Seri ve paralel hartley osilatörlerinin en belirgin özelliği orta uçlu bobinin kullanılmasıdır. Seri hartley osilatörlerinde olduğu gibi, şekil 3.52 'deki paralel hartley osilatörlerinde de frekans tespit edici tank devresi ve yükselteçten oluşur. Burada, tank devresi, besleme gerilimine paraleldir. Şekil 3.52 'de DC akım yolu; toprak, RE, NPN tipi transistör, Rc ve +Vcc besleme kaynağıdır. L1 - L2 - ve CT 'den oluşan frekans tespit edici tank devresi, yükselteç üzerinden geçen DC akım yoluna paraleldir. Bundan dolayı, paralel beslemeli hartley osilatörü olarakta bilinir.
Devrede Cc ve Cgb kondansatörleri, transistörün kollektör ve beyzini L1 ve L2 bobininden DC bakımdan ayırır. L1 ve L2 bobinleri orta uca sahip tek bir bobindir. Tank devresinin frekansı bobin ve kondansatörünün değerine bağlıdır. Devrenin çalışma frekansı seri hartley osilatörde verilen formülle bulunur.
Paralel hartley osilatör ve yükselteç, emiteri ortak tertiplenmiştir. Bu yükseltecin kazancı emiter akımına dolayısıyla RE emiter direncine bağlıdır. Geri besleme oranı doğrudan osilasyanların genliğini etkiler. Beyz ile toprak arasındaki C1 kondansatörü, beyz ile toprak arasında oluşan yüksek frekanslı osilayonları söndüren ve devrenin kararlı çalışmasını sağlayan bir elemandır. |