Şekil 3.36 - Temel Bistable M.V. Devresi |
Hafıza elemanı olan flip / flop 'ların temelidir. İki istikrarlı
duruma sahiptir. Devreye tetikleme palsi tatbik edilinceye
kadar devre sabit konumunu korur. Tetikleme palsi uygulandıktan
sonra devre diğer sabit duruma girer ve önceki sabit duruma
dönebilmesi için tekrar tetikleme palsine ihtiyaç vardır.
Temel flip /flop devresi şekil 3.36 'da gösterilmiştir. Bir
transistör iletimde iken diğeri yalıtımdadır. Örneğin, Q1
transistörü iletmide Q2 transistörü yalıtımda olduğunu
düşünelim. Devreye dışarıdan herhangi bir etkide bulunulmadığı
sürece transistörler bu konumunu korurlar. Dışarıdan uygulanacak
bir tetikleme ile yalıtımda olan Q2 iletime, iletimde
olan Q1 yalıtıma girecektir. Yani, dışarıdan uygulanacak
bir tetikleme palsi ile devre konum değiştirecektir.
Şekil 3.37 - Tetiklemeli Bistable M.V. Devresi |
Şekil 3.37 'deki devrede, tetikleme işlemi diyodlar üzerinden
transistörlerin beyzine yapılmaktadır. İlk başta Q1
'in iletimde, Q2 'nin ise yalıtımda olduğunu düşünelim.
A girişine 0 uygulamakla (şaseye irtibatlamak) D1
diyodu iletken hale geçecek ve Q1 transistörünün
beyz polarmasını şaseleyerek Q1 'i yalıtıma sokacaktır.
Buna bağlı olarak Q2 iletime girecektir.
Bu şekilde devreninin konumu değişecektir.
Şekil 3.38 - Kısa Sürede Konum Değiştiren M.V. Devresi |
Bistable multivibratörlerde, dışarıdan tetikleme palsi uygulandığında
çok kısa sürede konum değiştirmesi istenir. Burada, konum
değiştirme zamanı ile multivibratörün çalışma frekansı ters
orantılıdır. Başka bir ifadeyle, transistörler çok çabuk konum
değiştirebiliyorsa çalışabileceği maximum frekansta büyür.
Transistörlerin çabuk konum değiştirebilmeleri için R3
ve R4 dirençlerine şekil 3.38 'de görüldüğü gibi
C1 ve C2 gibi paralel kondansatörler
bağlanır. Aynı zamanda bu kondansatörler hızlandırıcı özellikte
olup, Q1 ve Q2 transistörlerinin beyzlerindeki
kapasite özelliğini giderir. (Yaklaşık 100 pf değerlerinde
de olmalıdır.)
