Şekil 3.39 - Astable M.V. |
Bu multivibratör devresi sabit bir konumda değildir. Dışarıdan
bir tetikleme palsi uygulanmadığından, transistörler sıra
ile yalıtımdan iletime geçer. Şekil 3.39 'daki astable multivibratör
devresinde; R1 = R2 , R3 = R4, C1 = C2, Q1 = Q2 olduğundan
iki transistörün aynı anda iletimde ya da kesimde olduğu düşünülebilir.
Fakat, devredeki elemanların az da olsa birbirinden ayıran
toleransları vardır. Örneğin 100 KΩ 'luk direncin toleransı
% 5 ise bu direncin değeri 95 K ile 105 K arasındadır. O halde
devredeki elemanların toleransları olduğu için başlangıçta
bir transistör iletimde, diğeri ise kesimdedir.
Başlangıçta; Q1 yalıtımda, Q2 iletimde olsun. Bu durumda
C2 kondansatörü Q2 ve R4 üzerinden Vo gibi bir voltaja şarj
olur. Bu esnada C2 kondansatörü de Q2, R1 ve +Vcc üzerinden
dolmaya başlar. C1 'in sol ucu (+), sağ ucu (-) C2 'nin sol
ucu (+), sağ ucu ise (-) olarak kutuplanır. C2 kapasitesi
üzerindeki gerilim Q1 transistörünü iletime geçirebilecek
seviyeye ulaştığında Q1 iletime geçer. Bu anda, C1 'in (+)
ucu şaseye, (-) ucu ise Q2 'nin beyzine bağlanmış olacağından
Q2 kesime girer. C1 kapasitesi R3 ve Q1 üzerinden deşarj olmaya
başlar. C1 'in üzerindeki gerilim miktarı 0 Volt 'a iner ve
ilk durumuna göre ters yönde yükselmeye başlar. Bu esnada
C2 kapasitesi, Q1 ve R2 üzerinden kaynak voltajı olan Vcc
'ye şarj olmaktadır. C1 üzerindeki kaynak voltajı olan Vcc
'ye şarj olmaktadır. C1 üzerindeki gerilim Vo gibi yeterli
seviyeye ulaştığında Q2 iletime girer. Bu anda C2 kondansatörünün
(+) ucu şaseye, (-) ucu ise Q1 transistörünün beyzine irtibatlı
olduğundan Q1 yalıtıma gider. Bu olay böyle devam eder.
 |
Şekil 3.40 'da transistörlerin çıkışlarından alınan sinyaller
görülmektedir. Q1 veya Q2 transistörlerinin kollektöründen
kare dalga elde edilir.Bu kare dalganın frekansı R3, R4, C1
ve C2 değerine bağlıdır.
Elde edilen kare dalganın periyodu;
T = 0,7 ( R3.C1 + R4.C2 ) formülüyle bulunur.
Düzgün bir kare dalga için R3 = R4 ve C1 = C2 olacak şekilde
seçilmelidir.
