Led ismi, ingilizce Light Emitting Diode (Işık Yayan Diyot)
kelimelerinin baş harflerinden oluşmaktadır.
Bu ışıklı diyotlar, kullanışlı ve pratik olmalarının yanı
sıra oldukça ucuz olmaları nedeniyle indikatör (gösterge)
olarak diğer tip lambaların yerini almışlardır. Piyasada
çok değişik şekil, ebad, renk ve fiyatta LED bulunduğundan
herhangi bir devrede ne tip bir led kullanılabileceği, genellikle
bir soru işareti oluşturmaktadır. Burada LED 'ler ile ilgili
bazı aydınlatıcı bilgi verilmeye çalışılmıştır. Böylece
LED seçiminde kolaylık sağlayacağını umuyoruz.
Işık yayan diyotlar, ilk olarak 1954 yılında bulunmuştur.
Galyum Fosfat (GaP) ile yapılmış bir diyotun, iletim yönünde
akım geçirildiğinde kırmızı bir ışık yaydığı farkedilmiştir.
Böylece bir yarıiletken ışık kaynağı keşfedimiştir, ancak
yarıiletkenlerdeki ışık yayımının fiziği pek anlaşılamadığı
ve seri üretim için yeterli teknolojik düzeye erişilemediği
için led 'ler yakın zamana kadar pek popüler olamamışlardır.
Bu sorunların aşılmasıdan sonra ledler inanılmaz bir şekilde
kendilerine çok geniş bir uygulama alanı bulmuşlardır.
İlk led 'ler TO-18 transistör kılıfı içerisinde ve uçları
şeffaf plastik mercek şeklindeydi. Mevcut ışık rengi sadece
kırmızıydı ve verim, yani uygulanan güce karşı elde edilen
ışık miktarı son derece yetersizdi.
Zamanla yarıiletkenlerde yayılan ışık ile ilgili teorik
bilgiler geliştikçe GaP diyotlarından yayılan kırmızı ışığa,
bu yarıiletken madde içerisinde bulunan çinko ve oksijen
atomlarının sayesinde oluştuğu anlaşılmıştır. Daha saf GaP
maddesiyle yapılan Led 'lerin, bu sefer yeşil bir ışık yaydıkları
gözlenmiştir. Daha sonra ise çok çeşitli yarıiletken maddeler
denenmiş ve kullanılmıştır. Günümüzde ise en çok kullanılan
madde ise Galyum Arsenit Fosfat (GaAsP) 'tır. Bu maddenin
avantajı, arsenik ve fosfat oranlarını değiştirmek suretiyle
infraruj (infra-red) ile yeşil arasında pek çok renk elde
edilebilmesidir.
Günümüzde kullanılan Led 'ler arasında en popüleri, kırmızı
olanıdır. Bu tip led 'ler GaAs0,6P0,4 formülü ile yapılmaktadır.
Yani As : P oranı 6 : 4 'tür. Kırmızı Led 'ler yapımı en
kolay, dolayısıyla en ucuz, bunun yanında da verimi en yüksek
olanlarıdır. Yeşil Led 'ler ise verimi en düşük LED çeşididir.
Ancak bu dezavantajı insan gözünün yeşile kırmızıdan daha
hassas olması nedeniyle ortadan kalkmaktadır.
Herhangi bir uygulama için renk seçimi yaparken bazı hususlara
dikkat edilmelidir. Kırmızı, genellikle ikaz devreleri için
tercih edilmelidir. Ancak sarı, turuncu ve yeşil Led 'ler,
diğer bazı amaçlar için daha estetik olabilmektedir.
Led seçiminde verim önemli bir faktördür. Yeşil ve sarı
Led 'lerin verimleri, kırmızı Led 'lere nazaran daha düşüktür.
Ancak pille çalışan küçük cihazlar dışında bu durum bir
problem teşkil etmemekte, verim düşüklüğü biraz daha fazla
güç tatbikiyle ortadan kalkmaktadır. Yeşil bir Led 'den
kırmızı Led 'lerdeki kadar ışık elde edebilmek için iki
katına yakın LED akımına gereksinim duyulmaktadır. Ancak
şebekeden beslenen cihazlar için bu bir sakınca teşkil etmemektedir.
<<Işık
Yayan Diyot
