Şekil 2.43 - Logaritmik Yükselteç |
OP - AMP ile gerçekleştirilen logaritmik yükselteçler, analog
bilgisayarlarda matematiksel işlemleri gerçekleştirmede kullanılır.
Şekil 2.43 'teki, logaritmik yükselteç aynı zamanda faz çeviren
yükselteç yapısındadır. Geri besleme elemanı olarak bir transistör
kullanılmaktadır. Burada, transistörün beyz-emiter ekleminden
faydalanılarak logaritma işlemi yapılmaktadır. Yükseltme işleminin
logaritmik olması, transistörün beyz-emiter ekleminden ileri
gelmektedir.
Logaritmik yükselteç devresinde;
Vo = VBE = (60 mV) . log(Ic
/ Io) olmaktadır.
Io değeri sabit olup, oda sıcaklığında 10-13
Amper değerindedir. Logaritmik yükselteçte, Vi
giriş gerilimindeki ve dolayısıyla Ic akımındaki
doğrusal değişmeler, çıkışta ve B-E ekleminde logaritmik bir
artışa neden olmaktadır. Formüldeki logaritma 10 tabanlı logaritmadır.
Vi gerilimindeki 10 kat artış kollektör akımında
da 10 katlık bir artışa neden olur. log 10 = 1 olduğundan
çıkışta da 10 katlık bir artışa neden olur. Vi
giriş gerilimi 100 kat arttırıldığında, çıkışta 60 x 2 = 120
mV 'luk bir artışa sebep olacaktır.
