Bu tip devrelerde, osilatörün tank devresine paralel bir
endüktif veya kapasitif etki söz konusudur. Devre, iki kısımdan
oluşur. Reaktans modulatörü ve osilatör.
| Şekil 4.17 - Reaktans Etkisi Gösteren Devreler |
Şekil 4.17(a) 'da görüldüğü gibi kondansatör üstte direnç
altta ise kapasitif etki, (b) 'de görüldüğü gibi direnç üstte,
bobin altta ise yine kapasitif etki, (c) 'de örüldüğü gibi
direnç üstte, kondansatör altta veya bobin üstte diren. altta
ise endüktif etki gösterir.

Şekil 4.18 - Osilatörün Tank Devresine Kapasitif Etki
Gösteren Reaktans Modülatörü |
Şekil 4.18 'deki devrede, transistörün beyzi ile kollektörü
arasında kondansatör (c), beyzi ile şase arasında R direnci
mevcuttur. Yani, kondansatör üstte, direnç alttadır. Şekil
4.17 'ye göre bu devre "Rout" yazan kısımda kapasitif
etki gösterir. Bu kapasitif etki ise uygulanan ses sinyaline
göre değişir. Bu kapasitif etki gösteren reaktans modülatörü
CC kuplaj kondansatörü vasıtasıyla, blok olarak
olarak gösterilen osilatörün tank devresine paraleldir. Reaktans
modülatörün göstermiş olduğu hayali kapasite ile osilatörün
tank devresi paralel olduğundan (Ceş = Chayali
+ Co), osilatörün frekansı
1 / (2π√Lo.Ces) formülüne
göre değişecektir. Ses frekanslı sinyal yok iken osilatör
1 / (2π√Lo.Co) 'a göre merkez
frekansında sinyal üretecektir. Yani, uygulanan ses frekanslı
sinyal ile, osilatörün frekansı değişecektir.

Şekil 4.19 - Osilatörün Tank Devresine Endüktif Etki Gösteren
Reaktans Modülatörü |
Şekil 4.19 'daki devrede, transistörün beyzi ile kollektörü
arasında R direnci, beyzi ile şase arasında C kondansatörü
mevcuttur. Burada direnç üstte, kondansatör alttadır. Şekil
4.17 'ye göre bu devre "eout" yazan kısımda
hayali endüktif bir etki gösterir. Bu endüktif etki uygulanan
ses sinyaline göre değişir. Bu hayali endüktif etki, osilatörün
tank devresine parelel bağlıdır.
Ses frekanslı giriş sinyali yok iken osilatörün çalışma frekansı
1 / (2π√Lo.Co) 'dır. Bu değere
aynı zamanda taşıyıcının merkez frekansı da denir. Girişe
ses sinyali uygulandığı zaman, reaktans modülatörün çıkışındaki
(eout) hayali endüktans ile Lo bobini
paraleldir. (Leş = Lhayali // Lo)
Bu esnada osilatörün frekansı 1 / (2π√Leş.Co)
olur.
Kısaca şekil 4.19 'da merkez frekansında taşıyıcı sinyali
üreten osilatörün frekansı, ses frekanslı sinyale göre değişmiştir.
Buda frekans modülasyonlu sinyalin elde edilmesidir.