Şekil 4.20 -
a) Taşıyıcı Sinyali
b) Bilgi Sinyali
c) Frekans Modülasyonlu Sinyal
d) Bilgi Sinyalinin Türevi
e) Faz Modülasyonlu Sinyal |
Taşıyıcı sinyal fazının, bilgi sinyal genlik ve frekansına
bağlı olarak değiştirilmesidir. Frekans modülasyonuna çok
benzer. Bir taşıyıcının frekansı değiştirildiğinde fazı, fazı
değiştirildiğinde de frekansı değişir. Bundan dolayı FM ile
PM birbirine benzer. Modüle edici sinyale uygun olarak doğrudan
değiştirilen, taşıyıcının frekansı olursa FM, modüle edici
sinyale uygun olarak doğrudan değiştirilen taşıyıcının fazıysa
PM meydana gelir. Direkt FM, endirekt PM; direkt PM ise endirekt
FM 'dir.
Şekil 4.20 'de hem FM, hem de PM sinyal şekilleri gösterilmiştir,
(b) şeklindeki modüle edici (bilgi) sinyalin ilk türevi (d)
şeklinde olduğu gibi cosinüs dalgasıdır. Yani, sinüsün türevi
cosinüs sinyalidir. Bu sinyal, sinüs sinyalinden 90° ileridedir,
(d) şeklindeki türevi alınmış bilgi sinyalinin (-) alternanslarında
taşıyıcının frekansı artar, (+) alternanslarında ise taşıyıcının
frekansı azalır.
Özetle;
* Bilgi sinyalinin (-) alternansında, taşıyıcının fazı artar.
Fazın artması demek, taradığı açı miktarının fazlalaşması
ve taşıyıcı sinyalinin aynı periyodu daha kısa sürede tamamlaması
demektir. Bu da frekansın artmasıdır.
* Bilgi sinyalinin (+) alternansında, taşıyıcının fazı azalır.
Fazın azalması demek, taradığı açı miktarının azalması ve
taşıyıcı sinyalinin aynı periyodu daha uzun sürede tamamlaması
demektir. Bu da frekansın azalması demektir.
Faz modüleli sinyalin elde edilmesi için Şekil 4.21 'deki
blok diyagramda görüldüğü gibi bilgi sinyalinin türev alıcı
devrede türevi alınan ve F-M modülatöre uygulanır. F-M modülatörün
çıkışından P-M elde edilir. F-M de frekans sapması sözkonusu
iken P-M 'de faz sapması sözkonusudur.
Şekil 4.21 - Faz Modüleli Sinyalin Elde Edilmesi |
