Paralel regülatörde "pozitif" ve "negatif"
olarak ayrılabilirler.
Burada "pozitif paralel regülatör devresi" ile ilgili
örnekler verilecektir.
Paralel regüle devreleri 1-20mV tölerans ile yük gerilimini
sabit tutabilmektedir. Şekil 5.17 'de iki paralel regüle devresi
verilmiştir.
Şekil 5.17(a) 'da verilen devrede: Herhangi bir nedenle giriş
gerilimi düşerse devreden akan akım azalacaktır. Dolayısıyla
da RL yük direncinden akan akım da azalır. Bunun
sonucunda da RL uçları arasındaki VL
gerilim, küçüktür. Regüle devre bu düşüşü önleyerek, çıkış
gerilimini sabit tutar.
.gif)
Şekil 5.17 - Paralele regüle devreleri
a) Tek transistörlü regülatör
b) Hata işareti yükselteçli regülatör |
|
Şöyle ki:
Devre akımı azaldığında, transistörün RB
ve RS dirençleri üzerinde gerilim düşümü
küçüleceğinden, Rs gerilimine eşit olan VBE
giriş gerilimi küçülür. Bu durumda IB beyz
akımı düşer. Dolayısıyla IC kollektör akımı
da düşer. Kollektör akımının azalması sonucu, besleme
devresinden gelen akımın RL yükü üzerinden
akan miktarı aynı oranda artacağından, yük akımı sabit
kalır. Dolayısıyla da yük gerilimi sabit kalacaktır.
Besleme gerilimi artarsa, yukarıdakinin tersi işlem
ile yük akımı, dolayısıyla da yük gerilimi yine sabit
kalacaktır. |
Ayrıca devre akımının artması veya azalması halinde, R
direncindeki gerilim düşümü de artacak veya azalacağından,
çıkış geriliminin fazla değişmesinin önlenmesinde R direncindeki
gerilim düşümü de etken olmaktadır.
Şekil 5.17(b) 'de daha hassas çalışan bir regülatör devresi
verilmiştir.
Bu devrede de, besleme gerilimi düştüğünde Q1
'in beyz gerilimi düşecek ve dolayısıyla da IC1
kollektör akımı azalacaktır. Bunun sonucu Q2 'nin
beyz ve kollektör akımları azalacaktır. Aynı oranda yük akımı
artacağından yük gerilimindeki düşme önlenecek, yani sabit
tutulacaktır.
Giriş gerilimi yükselirse, yukarıdakinin tersi işlem ile
Q2 kollektör akımı artacak ve aynı oranda RL
akımı azalacağından RL 'deki gerilim yükselişi
önlenecek yani sabit tutulacaktır.
Çıkış geriliminin sabit kalmasında, yine R direncide etken
olmaktadır.
Q1 transistörünün kollektörü ile beyzi arasındaki
zener diyot, kollektör-beyz arası gerilimin sabit kalmasını
sağlamaktadır.
.jpg)
