Günlük hayatımızda kullandığımız sayı sistemi 10 tabanına göredir. Yani 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9 rakamlarını içerir. Bu sayı sistemine "Decimal sayı" sistemi denir.
Dijital kompüterlerinde ikili (Binary), sekizli (Oktal number) ve onalltlı (Hexadecimal) sayı sistemleri kullanılır. Bunların tabanları binary 'de 2, oktal 'da 8 ve hexadecimal 'de 16 'dır.
Dijital kompüter devrelerinin, çalışma prensiplerini anlayabilmek için mutlaka bu kompüterlerde kullanılan sayı sistemlerini de öğrenmek gerekir.
Decimal Sayı Sistemi
Decimal sayı sistemi matematikte kullandığımız sayı sistemidir. Bu sistemdeki rakamlar şunlardır. "0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9". Bu sistemin tabanı 10 dur. Her sayı "dijit (digit)" olarak adlandırılır.
10 tabanından oluşan 061 sayısını şöyle yasabiliriz.
060 = 0*102 + 6*101 + 1*100 = 0+60+1
613 sayısı ise;
613 = 6*102 + 1*101 + 3*100
= 600+10+3 şeklinde yazılır.
Buna göre bir decimal sayıyı, genel olarak şu denklemle ifade edebiliriz.
N = dn*Rn + ....................... + d3*R3 + d2*R2 + d1*R1 + d0*R0
Burada; dn...........................d0 = Sayı değerlerini,
R = taban değerini (decimal için 10 'dur.) ifade eder.
